Vanuit Nederland is het moeilijk om je een voorstelling te maken van honden in Rusland. In Nederland koop je een rashond bij een fokker, een kruising of “designerbreed”. Het straatbeeld van honden in Nederland wordt voor een groot deel bepaald door herkenbare rashonden, al dan niet met een stamboom. Echte zwerfhonden, thuisloze honden kennen we in Nederland niet meer. In Nederland hebben we natuurlijk wel asielen, maar waar asielen in vroegere tijden voorzagen in leuke thuisloze bastaarden, is dat aanbod nu drastisch gewijzigd.

In Rusland leven honden op allerlei manieren met, zonder en rondom de mens. Natuurlijk zijn daar ook rashonden, maar naast die relatief kleine groep, kan je bijna zeggen dat gewone honden “er gewoon zijn”. Door het hele land, in iedere stad zijn honden. Buiten de stad, op en rondom het boerenerf en binnen de stad bij mensen. Misschien in huis, misschien in het park van een woonwijk. En in de shelters. Alles is mogelijk.

In de ongekend drukke en imponerende stad Moskou met zo’n 12 miljoen inwoners leefden tot een aantal jaren geleden tienduizenden thuisloze honden op straat. Overal waar je keek zag je honden. Deze honden wisten vaak op zeer slimme wijze te overleven, eten los te bedelen van mensen en in groepen op te trekken.

De straathonden van Moskou werden wereldberoemd toen bekend werd dat ze met de metro konden reizen. Er waren thuisloze honden die een veilige slaapplek hadden aan de ene kant van de stad, maar af en toe de metro namen naar een McDonalds om te gaan eten. De media (bijvoorbeeld Jelle Brandt Corstius) en wetenschap (o.a. Poyarkov) besteedden daar ook aandacht aan en de beelden van de Moskou-metrohonden gingen toen de hele wereld over. Opvallend was dat de meeste Russen redelijk tolerant waren ten opzichte van deze honden. Ze kregen vaak wat te eten van hen en mochten gerust naast een winkel slapen.

Ook in Rusland veranderen de tijden, een paar jaar geleden besloot het stadsbestuur dat die thuisloze honden maar eens moesten worden opgeruimd. Maar dan wel “beschaafd”, dus – officieel – niet door ze te vergiftigen, af te schieten of anderszins (dood) te martelen, maar door ze zoveel mogelijk op te bergen in asielen, ofwel zogenaamde shelters. Er werden gemeentelijke shelters opgericht, maar ook particulieren mochten een shelter beginnen. Iedereen mocht geld vragen voor de opvang van honden en uiteraard was en is er geen enkele controle op dit budget. Het resultaat: de opvang van honden werd ook business voor mensen die er, met de juiste routes en vriendjes, een slaatje uit wisten te slaan. Hoe meer honden je goedkoop ergens kan wegstoppen, hoe meer geld je voor jezelf kan ritselen. Critici hebben het sterke vermoeden dat niet elke cent van het staatsgeld aan de honden wordt besteed

Inmiddels is er een wirwar aan shelters met twee doelen: zoveel mogelijk honden opslaan en daar zo min mogelijk aan besteden. De betaalde medewerkers van een shelter zijn dan ook niet aangenomen vanwege liefde voor honden. Andersom zou iemand met liefde voor honden daar ook niet iedere dag willen werken. De shelters zijn beslist niet openbaar toegankelijk, de vrijwilligers moeten zelfs veel moeite doen om vertrouwen te winnen.

Het resultaat kunt u raden…Onverwarmde hokken met meerdere honden ‘opgestapeld’ in barakken met een emmer water en een handvol brokken. Als het vriest (in Moskou de helft van het jaar) moeten ze maar ijs oplikken en als de sneeuw smelt staat er in het hok wekenlang een paar centimeter ijskoud smeltwater waar de honden de hele dag in staan en liggen. De stank is er onbeschrijflijk. De niet hondvriendelijke verzorgers spuiten de hokken wel af en toe met een brandslang een beetje schoon, maar de honden moeten dan maar zien dat ze zich in een hoek drukken om deze pijnlijke waterstraal te ontlopen. Als een verzorger het hok in moet, slaat hij de naderende honden -zo wanhopig op zoek naar menselijk contact- met een bezem van zich af. Alleen al in Moskou zitten op deze manier 15.000 tot 30.000 of meer honden uitzichtloos opgesloten in shelters.

Op straat zijn door dit beleid inmiddels veel minder thuisloze honden te zien, maar het is nog steeds zo dat honden overal en altijd “er gewoon zijn”. Ze worden geboren uit niet-geneutraliseerde honden, ongeluksnestjes, zwervers en wie weet waar nog meer. Op straat en in huis worden zeker pups geboren, honden op straat gooien als je ze zat bent is niet ongewoon, honden migreren, en natuurlijk is er ook wreedheid tegen honden waar totaal niet tegen wordt opgetreden. Een beetje voor je lol op honden schieten, een nestje pups aan een vrachtwagen binden, gif strooien en dergelijke, het komt helaas nog steeds voor.

Het is een vreemde situatie; op straat werden thuisloze honden redelijk getolereerd en soms gevoerd, in de shelters laten de Russen deze honden gewoon wegrotten. Een bastaard in huis nemen? Ze peinzen er niet over. Als je een hond koopt, dan een dure rashond. Wordt deze per ongeluk gedekt door een straathond, dan gooi je de pups bijvoorbeeld in een doos op straat. Heel misschien koopt iemand wel een leuke bastaard pup van een boer of een handelaar. Als de hond dan na een jaar te lelijk, te groot of te lastig is, dan rijd je naar een andere wijk en gooit de hond uit de auto. Zo komt de hond alsnog op straat en misschien alsnog op meer of minder hondvriendelijke wijze in een van de shelters.

De honden van MyMartin danken hun aandacht aan de dierenliefhebbers die de afgelopen jaren de handen ineen sloegen. Sommige vrijwilligers bezoeken af en toe een shelter in hun buurt en gaan dan met enkele honden wandelen en spelen. Anderen hebben contact met dierenliefhebbers die zelf een thuisloze hond of een nest pups in huis hebben genomen, in de hoop er een goed thuis voor te kunnen vinden. Of dierenliefhebbers die er lucht van kregen dat er in de buurt gif lag en toen de honden uit voorzorg hebben weggehaald. Veel honden die nu in de shelters zitten zijn ooit eens huishond geweest. Het doel van de vrijwilligers is dan ook: (opnieuw) een fijn thuis te kunnen vinden voor zoveel mogelijk Rushonden die anders wegkwijnen in de shelters van Moskou.

In 2010 heeft oprichtster en voorzitter van My Martin, Vera Karmaraksha, zelf vrijwilliger in een van de shelters, contacten weten te leggen met Nederland. De eerste hond, Martin, vond een thuis in Nederland en zo ontdekte Vera al snel dat Nederlanders (en Belgen) niet alleen dol zijn op de sociale, originele, leuke bastaarden oftewel de Rushonden die Moskou te bieden heeft, maar ook graag iets goeds willen doen. In Moskou vormden de dierenliefhebbers een netwerk, in Nederland kwamen steeds meer mensen op het spoor van de Rushond. In een notendop leidde dat tot de organisatie van MyMartin en alle superleuke honden die al in Nederland zijn en die er hopelijk nog mogen komen.

Een Rushond is gewoon heel bijzonder!